تخم‌مرغ
چه زمانی کودک می‌تواند تخم‌مرغ بخورد؟ با بهترین روش معرفی تخم‌مرغ، خطر آلرژی، نحوه صحیح سرو در سنین مختلف، فواید تغذیه‌ای و نکات مهم برای جلوگیری از خفگی آشنا شوید.
چه زمانی کودکان می‌توانند تخم‌مرغ بخورند؟
تخم‌مرغ را می‌توان از زمانی که کودک آماده شروع غذاهای کمکی باشد، که معمولاً حدود ۶ ماهگی است، به رژیم غذایی او اضافه کرد. برای کاهش خطر بیماری‌های ناشی از غذا، حتماً تخم‌مرغ را کاملاً بپزید.
تخم‌مرغ یکی از مواد غذایی آلرژی‌زا محسوب می‌شود؛ بنابراین بهتر است سابقه خانوادگی آلرژی‌های غذایی را در نظر بگیرید و در ابتدا مقدار بسیار کمی از تخم‌مرغ کاملاً پخته (هم سفیده و هم زرده) به کودک بدهید، زیرا برخی از کودکان ممکن است حتی به مقدار بسیار اندکی از تخم‌مرغ نیز واکنش شدید نشان دهند.
چگونه تخم‌مرغ را به کودک بدهیم؟
رشد هر کودک با دیگری متفاوت است و توصیه‌های زیر تنها راهنمایی کلی هستند.
از ۴ ماهگی (فقط در شرایط خاص)
برای بیشتر کودکان، معرفی مواد آلرژی‌زا زمانی آغاز می‌شود که تمام علائم آمادگی برای شروع غذای کمکی را داشته باشند که معمولاً حدود ۶ ماهگی است.
اما اگر کودک در معرض خطر بالای ابتلا به آلرژی باشد (برای مثال اگزمای شدید یا آلرژی غذایی شناخته‌شده)، پزشک ممکن است توصیه کند که معرفی تخم‌مرغ از ۴ ماهگی آغاز شود.
در این حالت:
با مقدار بسیار کم (حدود ¼ قاشق چای‌خوری) تخم‌مرغ کاملاً پخته (سفیده و زرده) که با کمی آب، شیر مادر یا شیر خشک له شده است شروع کنید.
اگر هیچ علامت آلرژیکی مشاهده نشد، مقدار آن را به‌تدریج افزایش دهید.
پس از اینکه تخم‌مرغ بدون مشکل تحمل شد، بهتر است حداقل دو بار در هفته در برنامه غذایی کودک قرار گیرد تا احتمال ایجاد آلرژی به تخم‌مرغ کاهش یابد.
از ۶ ماهگی
برای اولین بار، مقدار بسیار کمی از تخم‌مرغ کاملاً پخته و له‌شده (شامل سفیده و زرده) را با قاشق یا نوک انگشت به کودک بدهید.
اگر واکنش آلرژیک مشاهده نشد، مقدار آن را به‌تدریج افزایش دهید.
پس از معرفی موفق تخم‌مرغ، آن را به‌طور منظم (ترجیحاً دو بار در هفته) در رژیم غذایی کودک حفظ کنید.
روش‌های مناسب سرو در این سن:
نوارهای املت کاملاً پخته به اندازه عرض دو انگشت بزرگسال
مافین تخم‌مرغ
تخم‌مرغ آب‌پز کاملاً پخته که با شیر مادر، شیر خشک، آب یا غذای آشنای کودک له شده باشد
تخم‌مرغ اسکرامبل کاملاً پخته در تکه‌های بزرگ که کودک بتواند با دست بردارد
استفاده از تخم‌مرغ در پنکیک یا سایر غذاهای پخته‌شده
از ۹ ماهگی به بعد
زمانی که متوجه شدید کودک مهارت گرفتن با انگشت شست و انگشت اشاره (Pincer Grasp) را پیدا کرده است، می‌توانید اندازه تکه‌های تخم‌مرغ را کوچک‌تر کنید و به او تکه‌های لقمه‌ای املت، تخم‌مرغ اسکرامبل (هم‌زده) یا تخم‌مرغ آب‌پز بدهید.
اگر تخم‌مرغ آب‌پز را به صورت تکه‌های کوچک سرو می‌کنید، همراه آن مقدار کمی شیر مادر، شیر خشک یا آب در یک فنجان به کودک بدهید تا بتواند تخم‌مرغ را راحت‌تر قورت دهد؛ زیرا زرده تخم‌مرغ آب‌پز ممکن است در دهان خشک و گچی شده و بلع آن برای کودک دشوار باشد.
همچنین می‌توانید همچنان نوارهای املت یا تخم‌مرغ آب‌پز له‌شده را به او بدهید.
برای کاهش خطر بروز واکنش آلرژیک، همیشه مطمئن شوید که تخم‌مرغ کاملاً پخته باشد.
اگر در این سن برای اولین بار قصد معرفی تخم‌مرغ را دارید، مقدار بسیار کمی از تخم‌مرغ کاملاً پخته و له‌شده (شامل زرده و سفیده) را با قاشق یا نوک انگشت به کودک بدهید و تا زمانی که هیچ نشانه‌ای از واکنش آلرژیک مشاهده نشود، مقدار آن را به‌تدریج افزایش دهید.
از ۱۲ ماهگی به بعد
در این سن می‌توانید انواع مختلف غذاهای تهیه‌شده با تخم‌مرغ را امتحان کنید.
این زمان، فرصت بسیار مناسبی برای تمرین غذا خوردن با چنگال است و تکه‌های کوچک تخم‌مرغ پخته برای تمرین استفاده از قاشق و چنگال بسیار مناسب هستند.
کاپ تخم‌مرغ (Egg Cups) یا مافین تخم‌مرغ نیز گزینه‌های خوبی هستند؛ زیرا کودک می‌تواند تمرین کند که از غذا گاز بگیرد. این غذاها را می‌توان به مقدار زیاد تهیه کرد، فریز نمود و در زمان نیاز دوباره گرم کرد.
اگر می‌خواهید یک تخم‌مرغ آب‌پز کامل به کودک بدهید، مانعی ندارد. فقط یک لیوان آب یا شیر در کنار او قرار دهید تا در صورت نیاز زرده خشک و گچی تخم‌مرغ را راحت‌تر قورت دهد.
منظور از «تخم‌مرغ کاملاً پخته» چیست؟
تخم‌مرغ کاملاً پخته یعنی دمای آن به حدود ۷۱ درجه سانتی‌گراد (۱۶۰ درجه فارنهایت) رسیده باشد. روش‌های زیر این شرایط را فراهم می‌کنند:
نوار املت (Egg Strip)
۲ تا ۳ عدد تخم‌مرغ را هم بزنید.
آن را در یک تابه کوچک روی حرارت متوسط بریزید.
حدود ۶ تا ۸ دقیقه بپزید تا لبه‌ها جمع شوند و سطح املت کاملاً خشک شود.
سپس آن را به صورت نوارهای بلند برش دهید.
تخم‌مرغ آب‌پز
تخم‌مرغ را ۱۵ دقیقه در آب در حال جوش بجوشانید.
تخم‌مرغ هم‌زده (Scrambled Egg)
روی حرارت متوسط بپزید و مرتب هم بزنید.
حدود ۶ تا ۸ دقیقه ادامه دهید تا هیچ قسمت شل یا نیم‌پزی باقی نماند و کاملاً خشک شود.
چرا باید تخم‌مرغ کاملاً پخته باشد؟
یکی از مهم‌ترین پروتئین‌های آلرژی‌زای موجود در تخم‌مرغ، اووالبومین (Ovalbumin) است که به حرارت حساس می‌باشد.
وقتی تخم‌مرغ به طور کامل پخته، آب‌پز، بخارپز یا کاملاً هم‌زده و پخته شود، بخش زیادی از این پروتئین تجزیه می‌شود. در نتیجه احتمال ایجاد واکنش آلرژیک کاهش می‌یابد؛ حتی در برخی کودکانی که ممکن است به تخم‌مرغ نیم‌پز یا شل (مانند اسکرامبل نرم یا تخم‌مرغ با زرده روان) واکنش نشان دهند.
آیا تخم‌مرغ برای کودک خطر خفگی دارد؟
خیر. اگر تخم‌مرغ متناسب با سن و توانایی رشد کودک به‌درستی آماده و سرو شود، خطر خفگی آن کم است؛ هرچند از نظر تئوری، هر ماده غذایی می‌تواند باعث خفگی شود.
برای کاهش این خطر، تخم‌مرغ را مطابق توصیه‌های بخش «نحوه سرو» و متناسب با سن کودک آماده کنید. همچنین مانند همیشه، هنگام غذا خوردن، محیطی آرام و ایمن برای کودک فراهم کنید و در تمام مدت غذا خوردن در کنار او بمانید.
آشنایی با علائم خفگی و کمک‌های اولیه مربوط به آن نیز برای والدین و مراقبان بسیار مهم است.
آیا تخم‌مرغ از مواد غذایی آلرژی‌زا است؟
بله. تخم‌مرغ یکی از شایع‌ترین مواد غذایی آلرژی‌زا در کودکان است.
خبر خوب این است که حدود ۷۰ درصد کودکانی که به تخم‌مرغ حساسیت دارند، پیش از رسیدن به بزرگسالی این حساسیت را از دست می‌دهند.
همچنین حدود ۷۰ درصد از کودکان مبتلا به آلرژی تخم‌مرغ می‌توانند تخم‌مرغ موجود در غذاهای کاملاً پخته مانند کیک و شیرینی را بدون مشکل تحمل کنند.
تحقیقات نشان داده‌اند که معرفی زودهنگام تخم‌مرغ (هم سفیده و هم زرده) و مصرف منظم آن در دوران نوپایی می‌تواند به کاهش احتمال ایجاد آلرژی به تخم‌مرغ کمک کند.
اگرچه بیشتر کودکان هرگز دچار آلرژی غذایی نمی‌شوند، اما به تأخیر انداختن معرفی مواد غذایی آلرژی‌زا مانند تخم‌مرغ ممکن است خطر بروز آلرژی را افزایش دهد.
کودکانی که:
اگزما دارند،
یا قبلاً به یک ماده غذایی دیگر حساسیت نشان داده‌اند،
بیش از سایر کودکان در معرض ابتلا به آلرژی تخم‌مرغ هستند؛ به‌ویژه اگر معرفی تخم‌مرغ به تعویق بیفتد.
به همین دلیل، برای این گروه از کودکان، معرفی زودهنگام تخم‌مرغ (ترجیحاً بین ۴ تا ۶ ماهگی) اهمیت بیشتری دارد؛ حتی اگر هنوز توانایی غذا خوردن مستقل را نداشته باشند.
اگر کودک شما آلرژی غذایی شناخته‌شده یا اگزمای شدید دارد و اکنون ۷ ماهه یا بزرگ‌تر است، قبل از معرفی تخم‌مرغ در منزل با پزشک مشورت کنید؛ زیرا ممکن است بهتر باشد این ماده غذایی برای اولین بار تحت نظر پزشک معرفی شود.
برای کودکانی که اگزمای شدید یا سابقه آلرژی غذایی ندارند، معمولاً می‌توان تخم‌مرغ را در خانه و با مقدار کم و به روش مناسب با سن کودک معرفی کرد.
ابتدا کدام قسمت تخم‌مرغ را معرفی کنیم؟
هنگام معرفی تخم‌مرغ، سفیده و زرده را با هم به کودک بدهید.
در گذشته توصیه می‌شد ابتدا فقط زرده تخم‌مرغ داده شود، زیرا تصور می‌شد زرده پروتئین‌های آلرژی‌زای کمتری دارد و احتمال واکنش آلرژیک را کاهش می‌دهد.
اما این توصیه دیگر معتبر نیست. امروزه می‌دانیم که به تأخیر انداختن معرفی سفیده تخم‌مرغ ممکن است احتمال ایجاد آلرژی به تخم‌مرغ را افزایش دهد.
آیا تخم‌مرغ می‌تواند باعث FPIES شود؟
بله. تخم‌مرغ یکی از مواد غذایی شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند باعث FPIES شود.
(سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین غذا) نوعی آلرژی غذایی است که برخلاف آلرژی‌های رایج، با آنتی‌بادی ارتباط ندارد. این بیماری معمولاً چند ساعت پس از مصرف غذای محرک باعث استفراغ شدید، اسهال و در برخی موارد کم‌آبی بدن می‌شود.
با این حال، وجود این احتمال دلیل کافی برای به تعویق انداختن معرفی تخم‌مرغ نیست؛ مگر اینکه پزشک کودک توصیه دیگری کرده باشد.
مانند آلرژی معمولی به تخم‌مرغ، FPIES ناشی از تخم‌مرغ نیز در بسیاری از کودکان با افزایش سن و در سال‌های اولیه کودکی برطرف می‌شود.
آیا تخم‌مرغ برای کودک مفید است؟
بله، تخم‌مرغ یکی از مغذی‌ترین غذاها برای کودکان است.
تخم‌مرغ منبع بسیار خوبی از موارد زیر است:
پروتئین باکیفیت
چربی‌های مفید
(نوعی اسید چرب امگا ۳ که برای رشد مغز اهمیت دارد) DHA
کولین
ید
آهن
سلنیوم
روی
فولات
ویتامین‌های A، B12 و D
همچنین تخم‌مرغ حاوی دو آنتی‌اکسیدان مهم به نام لوتئین و زآگزانتین است که به سلامت و تکامل بینایی کمک می‌کنند.
این مواد مغذی در کنار هم نقش مهمی در موارد زیر دارند:
رشد و تکامل طبیعی کودک
سلامت مغز و سیستم عصبی
تولید و عملکرد گلبول‌های قرمز
تقویت سیستم ایمنی
رشد استخوان‌ها
سلامت بینایی
عملکرد طبیعی سوخت‌وساز بدن
تکامل حس چشایی
آیا کودکان می‌توانند هر روز تخم‌مرغ بخورند؟
بله. خوردن تخم‌مرغ به صورت روزانه برای بیشتر کودکان کاملاً مناسب است.
تخم‌مرغ غذایی مغذی، متنوع، در دسترس و معمولاً مقرون‌به‌صرفه است.
با این حال، اگر کودک هر روز تخم‌مرغ را دقیقاً به یک شکل مصرف کند، ممکن است به مرور از آن خسته شود و تمایلش به خوردن آن کاهش یابد.
برای جلوگیری از این موضوع، بهتر است تخم‌مرغ را به شکل‌های مختلف (املت، تخم‌مرغ آب‌پز، مافین تخم‌مرغ، پنکیک، غذاهای پخته و...) تهیه کنید و آن را در قالب یک رژیم غذایی متنوع به کودک ارائه دهید.
آیا کودک می‌تواند تخم‌مرغ آب‌پز بخورد؟
بله، اما تخم‌مرغ آب‌پز نسبت به برخی روش‌های دیگر، کمی بیشتر خطر خفگی دارد؛ زیرا زرده آن خشک و گچی است و ممکن است حرکت دادن آن در دهان برای کودک دشوار باشد.
برای ایمن‌تر کردن آن:
سفیده و زرده را با هم له کنید.
آن را با کمی آب، شیر مادر، شیر خشک یا پوره مخلوط کنید.
سپس در یک کاسه به کودک بدهید تا با قاشق یا دست بردارد، یا لایه نازکی از آن را روی نان تست یا کراکر بمالید.
کودک از چه زمانی می‌تواند تخم‌مرغ نیم‌پز یا با زرده روان بخورد؟
پاسخ قطعی برای این سؤال وجود ندارد و تصمیم‌گیری در این مورد به ارزیابی خطر بستگی دارد.
سن مشخصی وجود ندارد که بتوان گفت از آن زمان به بعد مصرف تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز کاملاً بی‌خطر است.
کودکان زیر ۵ سال از گروه‌هایی هستند که بیشترین خطر ابتلا به مسمومیت غذایی ناشی از باکتری سالمونلا را دارند.
علاوه بر این، تخم‌مرغ‌های نیم‌پز یا با زرده روان (مانند تخم‌مرغ عسلی، نیمرو با زرده روان یا اسکرامبل نرم) ممکن است در افراد حساس احتمال بروز واکنش آلرژیک را افزایش دهند، زیرا در این حالت برخی از پروتئین‌های آلرژی‌زا به‌طور کامل تجزیه نمی‌شوند.
حتی اگر کودک تخم‌مرغ کاملاً پخته را به خوبی تحمل می‌کند، در صورت تمایل به معرفی تخم‌مرغ نیم‌پز، بهتر است این کار را به‌تدریج و با احتیاط انجام دهید.
چه موادی می‌توانند جایگزین تخم‌مرغ در غذای کودک شوند؟
مواد غذایی متعددی می‌توانند در تهیه غذاها به جای تخم‌مرغ استفاده شوند، از جمله:
پوره یا سس سیب (Applesauce)
تخم کتان (Flaxseed Egg)
ماست
انتخاب بهترین جایگزین به نوع غذایی که قصد تهیه آن را دارید بستگی دارد.
لطفا وارد شوید تا نظر دهید
افزودن نظر
دیدگاه